Afganistan 1979-1989
News Search:
Home · Artykuły · Forum · Download · Linki · Kontakt · Galeria · Szukaj20 Listopad 2019 02:06
Rozdzielczośc ekranu
Strona jest dostosowana do rozdzielczości ekranu 1366x768 dla przeglądarki Mozilla Firefox.
Aby zwiększyć lub zmniejszyć czasowo rozdzielczość Twojego ekranu, przy wciśniętym prawym ctrl przekręć rolką myszki i dobierz odpowiednią dla siebie rozdzielczość.
Afganistan 1979-1989
Historia stosunków rosyjsko-afgańskich...


W kwietniu 1977 Daud – już jako prezydent Republiki Afganistanu – odwiedził Leonida Breżniewa w Moskwie. Odbył poufną rozmowę z sowieckim premierem, której celem było przedyskutowanie wzrostu działań sowieckich w terenie Afganistanu. Daud w szczególności zwrócił uwagę na podjętą przez Rosjan próbę zjednoczenia dwóch lewicowych partii Afganistanu – Parcham i Chalk. Breżniew ze swej strony określił Afganistan jako kraj ważny dla ZSRR i niezbędny dla szerzenia pokoju w Azji. Jednocześnie przestrzegł Dauda przed dopuszczeniem do obecności specjalistów z krajów NATO w północnej część Afganistanu.

W kwietniu 1978 roku po pogrzebie Mir Akbar Chajbera prominentnej postaci partii Parcham - doszło do wielkich zamieszek. Przeszkoleni w Moskwie oficerowie armii afgańskiej dokonali przewrotu w Kabulu, na skutek którego obalono Dauda. Pod przewodnictwem komunisty Tarakiego w Afganistanie rozpoczęto budowę socjalizmu. Jednakże ateizacja i walka z tradycyjną obyczajowością muzułmańskiego kraju wywołała społeczny opór, przybierający zbrojne formy. Taraki jako prezydent Afganistanu zdążył jeszcze wziąć udział w konferencji państw niezaangażowanych na Kubie. Podczas drogi powrotnej zatrzymał się w Moskwie, gdzie odbył spotkanie z Breżniewem. W rozmowie poprosił o wprowadzenie wojsk radzieckich na ziemie afgańskie. Breżniew przeciwny interwencji lądowej poradził Tarakiemu usunięcie Amina. Również Aleksiej Kosygin, ówczesny premier ZSRR, uważał, że wprowadzenie jednostek naziemnych jedynie pogorszyłoby sytuację w kraju. Pomimo tego Taraki zdołał wynegocjować pomoc militarną w postaci helikopterów z rosyjskimi pilotami wraz z grupa zaopatrzeniową, 500 doradców wojskowych oraz 700 spadochroniarzy do obrony lotniska w Kabulu.

Następca Tarakiego, Hafizullah Amin, miał ambicje większej niezależności od Moskwy, co było to dlań wyrokiem śmierci: 29 grudnia 1979 do Kabulu wkroczył kontyngent wojsk radzieckich zabijając Amina, instalując na jego miejscu własną marionetkę – Babraka Karmala. Według podawanych przez Rosjan informacji, strona afgańska prosiła ZSRR aż 17 razy o militarną pomoc…

Do okupacji Afganistanu skłonił Kreml wyjątkowo korzystny układ w polityce wewnętrznej[12] i międzynarodowej. Stany Zjednoczone już w lipcu zwróciły uwagę na prawdopodobieństwo usunięcia przez ZSRR Amina, gdyż taktyka terroru komunistycznego zaczęła przynosić rezultaty przeciwne od zamierzonych. Na początku września sytuacja w Afganistanie stała się na tyle poważna, że prezydent Carter zlecił Zbigniewowi Brzezińskiemu, swojemu doradcy ds. bezpieczeństwa, przygotowanie planów na wypadek otwartej interwencji radzieckiej w Afganistanie. W momencie, gdy interwencja była coraz bardziej prawdopodobna, rząd Stanów Zjednoczonych, wbrew apelom Brzezińskiego, ciągle nie zwracał przesadnej uwagi na tą kwestię. Waszyngton swoje stanowisko tłumaczył tym, że ZSRR mógłby to uznać za wtrącanie się USA w wewnętrzne sprawy Afganistanu.

Na tydzień przed inwazją Brzeziński zaznaczył, że należy poinformować Moskwę o zaniepokojeniu Waszyngtonu, by nie było żadnej wątpliwości w kwestii amerykańskiego stanowiska. Uważał również, że należy podać do wiadomości publicznej posunięcia radzieckie, dzięki czemu udałoby się zmobilizować świat muzułmański i zademonstrować amerykańską przychylność dla bojowników o wolność. Było jednak za późno. Cicha interwencja przerodziła się w otwartą inwazję i okupację. Carter po nieudanej próbie wyjaśnienia sytuacji z Breżniewem stwierdził, że Stany Zjednoczone mają do czynienia z wyzwaniem strategicznym, którego rozwiązanie może wymagać militarnego rozstrzygnięcia.

Stanowisko Cartera w krótkim czasie uwidoczniło się w postaci trzech odrębnych posunięć:
1) nałożenia sankcji na ZSRR;
2) sformułowania doktryny, która łączyłaby bezpieczeństwo w zagrożonym regionie z bezpieczeństwem Stanów Zjednoczonych […];
3) przewartościowania wojskowej doktryny amerykańskiej dla tego regionu u podniesienia budżetu na wydatki militarne[13].

Wkroczenie wojsk sowieckich do Afganistanu było praktycznym skorzystaniem z prawa, jakie przyznał sobie Związek Radziecki: od kwietnia 1978 roku, od przewrotu, który doprowadził partię komunistyczną do władzy, Afganistan przestał de facto należeć do grupy państw niezaangażowanych. Agresję na Afganistan przeprowadzono według czechosłowackiego scenariusza:„zaproszenie”, opanowanie stołecznego lotniska, desant czołgowy, a następnie wkroczenie armii. Tyle, że na zaprowadzenie porządku w Czechosłowacji potrzeba było 8 miesięcy. W ciągu tego samego czasu po wtargnięciu do Afganistanu około 1 miliona ludności kraju, liczącego 17-18 milionów, opuściło ojczyznę uciekając przed bombardowaniami[14]. W całej tej sprawie jedna kwestia jest nie jasna. Pierwszym aktem wojsk radzieckich było zamordowanie Amina i obsadzenie na jego miejsce przywiezionego z terenów ZSRR Karmala. Jak rozumieć fakt, że oficjalnie sowieci wyjaśniali swoją interwencję zaproszeniem przez rząd afgański, ale pierwszym czynem „gości” była likwidacja zapraszających gospodarzy…


-------------------------------------------------------------------------------------------------
Przypisy:

[1] Н. Рутыч , Афганистан и Россия, Frankfurt am Main, Посев № 5 1980
[2] Basmacze - muzułmańskie oddziały w sowieckiej Azji Środkowej walczące od 1917 z bolszewikami
[3] Sowieci bardzo skutecznie wykorzystywali spór graniczny dwóch sąsiadów. Po zamknięciu granicy Afgańczycy w przeciągu tygodnia zdołali podpisać kontrakty handlowe z Sowietami. L. Dupree, Afghanistan, New Jersey 1980, s.545
[4] Ibidem s.512
[5] Разбуженный Восток. Записки советских журналистов о визите Н. С. Хрущева в Индию, Бирму, Индонезию, Афганистан, t.2, Moskwa 1960
[6] Paktu Bagdackiego podpisano 24 lutego 1955 r. pomiędzy Turcją a Irakiem. Do Paktu Bagdackiego przystąpiły następnie: Wielka Brytania, Pakistan i Iran. W 1959 r. Irak wycofał się z uczestnictwa w Pakcie, co spowodowało przeniesienie siedziby z Bagdadu do Ankary. Zmieniono też nazwę na Organizacja Paktu Centralnego. Celem paktu było zapewnienie bezpieczeństwa i pokoju oraz przeciwstawienie się wzrastającym wpływom komunistów w regionie Bliskiego i Środkowego Wschodu.
[7] L. Dupree, Afghanistan, s.508
[8] Ibidem s.526
[9] Na początku lat sześćdziesiątych sowieci podpisali z Afganistanem kilka ważnych umów. Afgańskie Ministerstwo Prac Publicznych podpisało kontrakt z radziecką firmą budowlaną Techno- Exportem na przeprowadzenie irygacji w Ningrahar w pobliżu Dżelalabadu. Kolejny kontrakt został podpisany przez Afgańskie Ministerstwo Górnictwa i Przemysłu na budowę tamy w Naglu i hydroelektrowni na rzece Pandższir. Obydwa te przedsięwzięcia zostały zrealizowane za pożyczki, jakich udzielił Afganistanowi rząd w Moskwie. М. Н. Ходжаев, Сотрудничество СССР и Республики Афганистана в области энергетики, w: Ю. B. Ганковский (ред.), Афганистан – история, экономика, культура. Сборник статей, Москва 1989, s. 92-93
[10] Z. Srzednicki, Afganistan – kraj przyszłości, Warszawa 1963, s.114-115
[11] Podczas interwencji radzieckiej posłużył on wojskom do szybkiego przerzucania oddziałów z centrum kraju na północ.
[12] Wojna prowadzona na zewnątrz jest doskonałym sposobem na odwrócenie uwagi ludności od bieżących potrzeb i trudności. Wojna taka jednoczony cały naród pod hasłami patriotyzmu. Kryzys żywnościowy, korupcja urzędników, samowola aparatu władzy, gigantyczne wydatki na zbrojenia, na opanowanie kosmosu, na finansowanie międzynarodowych rewolucyjnych i terrorystycznych akcji KGB – wszystko to doprowadziło do obniżenia stopy życiowej ludności do poziomu prawie tak niskiego jak w okresie stalinowskim[12]. Związek Radziecki miał też swój, potencjalnie bardzo niebezpieczny problem muzułmański: 50 milionowy sowiecki świat muzułmański, graniczący z krajami wojującego islamu: Iranem i Afganistanem. W ciągu 1200 lat panowania w Turkiestanie i na Zakaukaziu islamu przekształcił narody tego obszaru we wspólnotę nie tylko religijną, ale i etniczną. Wspólnotę o nazwie „muzułmanie”. ZSRR nie zdołało wytrzebić wiary ze „swoich” muzułmanów. Poczucie jedności wszystkich muzułmanów stało się kilkakrotnie problemem na froncie afgańskim. Skutkiem tego było stopniowe zmniejszanie liczebności muzułmanów w jednostkach biorących udział w walkach na ziemi afgańskiej. A.Авторханов, Загадка смерти Сталина, (Заговор Берия), Frankfurt am Main, Посев, 1986
[13] Akapit na podstawie: Z. Brzeziński, Cztery lata w Białym Domu, Wspomnienia Doradcy do Spraw Bezpieczeństwa Państwa 1977-1981, Londyn 1986, s. 406-414
[14] М. Геллер, А. Некрич, Утопия у власти. История советского союза с 1917 года до наших дней, t.2 i t.3, Warszawa 1986, s.145

Piotr Dregiel

Artykuł opublikowany w: http://www.arabia.pl/content/view/287034/90/
Strona 2 z 2 < 1 2
Znajomi i partnerzy
Explosive.pl
us.mil.pl - Wojsko Rosyjskie i ZSRR
rekonstrukcje
strefa militarna
strefa militarna
SRH Siewiernaja
GRH Morpiech
Marskoj piechaciniec- morski piechur
stop_niewypałom
rsva
gazeta afganiec
stowarzyszenie saperów polskich
ghostteam.pl
71BPP

Welcome :)


Nazwa Użytkownika

Hasło

Zapamiętaj mnie



* Zarejestruj się!
* Zapomniane hasło?
Ostatnio dodane artykuły

NSP-N
NSP-D
Apteczka wz. 85
Apteczka AD
Afganistan a lewica.
Karbowiak o wojnie...
Służymy w morskiej...
Lotnictwo śmigłowco...
Afgańscy "trębacze"...
Pokłosie...
"Szturmowcy" z KGB
"Czarne tulipany"..
Renat Szafikow..
Narada w sztabie...
Łupy zwiadowców...
Mudżahedińscy jeńcy...
Afganistan 1979-1989...
Przekazanie strażnicy...

Kalendarium wojny


Afganistan - 1979
Afganistan - 1980
Afganistan - 1981
Afganistan - 1982
Afganistan - 1983
Afganistan - 1984
Afganistan - 1985
Afganistan - 1986
Afganistan - 1987
Afganistan - 1988
Afganistan - 1989

GRH "Morpiech"

GRH MORPIECH
Морская Пехота
СССР 1963-1991



Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 39
Nieaktywowany Użytkownik: 1417
Najnowszy Użytkownik: evg_krivec
FORUM

 Afgancy.fora.pl, Afganistan, Morska Piechota, soviet naval infantry

Afganistan 1979-1989 na YouTube

Jesteśmy także na:



Translator


Archiwum strony

 Afganistan, Afghanistan,archiwum