Afganistan 1979-1989
News Search:
Home · Artykuły · Forum · Download · Linki · Kontakt · Galeria · Szukaj22 Październik 2019 05:21
Rozdzielczośc ekranu
Strona jest dostosowana do rozdzielczości ekranu 1366x768 dla przeglądarki Mozilla Firefox.
Aby zwiększyć lub zmniejszyć czasowo rozdzielczość Twojego ekranu, przy wciśniętym prawym ctrl przekręć rolką myszki i dobierz odpowiednią dla siebie rozdzielczość.
Afganistan 1979-1989
Historia stosunków rosyjsko-afgańskich...
Historia stosunków rosyjsko-afgańskich w latach 1919-1979
Historia stosunków rosyjsko-afgańskich w latach 1919-1979 (zarys)



Koniec pierwszej wojny światowej zbiegł się w Afganistanie z objęciem władzy przez Amanullah. ZSRR prowadząc w tym czasie typową dla siebie politykę wspierania młodych państw, było jednym z pierwszych krajów, które uznały w maju 1919 roku całkowitą niepodległość Afganistanu. Pomoc sowiecka ograniczyła się do kilku subsydiów. Związek Radziecki wysłał Amanullahowi w prezencie kilkanaście samolotów z pilotami, mechanikami oraz specjalistów od transportu oraz operatorów telegrafu.

Polityka Lenina na Bliskim i Środkowym Wschodzie w pierwszych dwóch dekadach XX wieku charakteryzowała się wstrzymaniem od ingerencji w wewnętrzne sprawy państw. Gdy wojna ze zwolennikami caratu została zakończona, Lenin niezwłocznie przystąpił do realizacji swoich bliskowschodnich planów. Zdecydował się zaprosić Envera Paszę, by ten, jako zaciekły wróg starej Rosji, pomógł wojskom bolszewików pokonać muzułmańskich basmaczy w Azji Środkowej. Ten znany panturkista wykorzystał zaufanie i pomoc Lenina, by w odpowiednim momencie przejść na stronę buntowników.[1] Również Amanullah sympatyzował z basmaczami, aczkolwiek jedyne co mógł im zaoferować to niewielka pomoc materialna. Pomimo tego, pojedynczym ochotnikom i pewnej ilości grup zbrojnych z brytyjskich Indii i Afganistanu udawało się przedzierać przez granicę afgańsko- rosyjską i wspierać oddziały basmaczów[2]. W roku 1922 Amanullah wysłał swoje najlepsze jednostki nad północną granicę, by tam oczekiwały na dalszy rozwój sytuacji. Młody król podjął się nawet korespondencji z Enverem Paszą. Jednak jego śmierć w październiku 1922 roku wyznaczyła koniec zorganizowanego ruchu oporu basmaczy przeciwko bolszewikom. Do końca lat trzydziestych małe grupy dzielnych wojowników stawiały opór sowietom, lecz los środkowoazjatyckich republik został przesądzony.

Do małego incydentu granicznego między Rosjanami a Afgańczykami doszło w roku 1925, gdy sowieckie oddziały rozpoczęły okupację małej wyspy Jangy Kala na Amu- Darii. Afganistan zaprotestował, a sowieci zgodzili się przedłożyć sprawę połączonej komisji, która w toku pracy przyznała rację stronie afgańskiej. Pokojowe rozwiązanie problemu granicznego doprowadziło w 1926 roku do podpisania przez Amanullaha paktu o nieagresji z ZSRR. W roku następnym młody król udał się w słynną podróż po Europie, którą rozpoczął od wizyty w Moskwie. Przed rokiem 1928 ZSRR otworzyło połączenie lotnicze Moskwa- Kabul via Taszkient. W latach 1924- 25 Rosjanie położyli kable telefoniczne pomiędzy Heratem a Kandaharem oraz Kabulem a Mazar-i Szarif. W tym okresie Rosjanie utrzymywali w Afganistanie dwa konsulaty – w Mazar-i Szarif i w Heracie.

Po zakończeniu drugiej wojny światowej w roku 1946 podpisano porozumienie między Afganistanem i ZSRR w sprawie przeprowadzenia niewielkich zmian granicznych. Linię graniczną biegnącą dotychczas południowym, afgańskim brzegiem Amu- Darii przesunięto na środek nurtu. Dało to Afganistanowi możliwość wykorzystania spławności rzeki. W roku 1947 na wschodnich rubieżach Afganistanu narodziły się dwa nowe państwa – Pakistan i Indie. Złe stosunki z nowopowstałym muzułmańskim sąsiadem przyczyniły się do zmiany trasy tranzytu produktów afgańskich. Zrezygnowano z najtańszej i najłatwiejszej trasy przez port w Karaczi na rzecz przesyłu towarów przez terytorium Związku Radzieckiego[3]. Po drugiej wojnie światowej powyżej 85% wymiany towarowej Afganistanu odbywało się ze Stanami Zjednoczonymi, Wielką Brytanią, Indiami i Pakistanem. W latach następnych zaznaczył się znaczny wzrost udziału w wymianie handlowej z ZSRR oraz innymi państwami Europy wschodniej.

Po zakończeniu wojny dochodziło do licznych ucieczek przedstawicieli ludów tureckich z ZSRR do Afganistanu i Indii. Spowodowało to przebudowę granicy radziecko- afgańskiej. Rosjanie wybudowali szereg wież strażniczych, sieć reflektorów przeszukujących okolicę, drut kolczasty oraz zaorali pas ziemi granicznej. Następie Rosja Radziecka rozpoczęła program pomocowy dla wszystkich zainteresowanych nią krajów. Rosjanie obrali takie same cele w polityce zagranicznej jak uczynili to amerykanie: pomóc ludziom w pomaganiu sobie oraz zachować nowopowstałe państwa w niezależności geopolitycznej[4]. Oczywiście pomoc zagraniczna stała się instrumentem polityki narodowej i konkurencji międzypaństwowej.

W roku 1953 nastąpiła zmiana na stanowisku premiera Królewskiego Rządu Afganistanu – rządy rozpoczął Sardar Muhammad Daud. Nowy premier, chcąc nieco zmniejszyć wpływy amerykańskie w państwie, stał się zwolennikiem polityki neutralności i zbliżenia z krajami „niezaangażowanymi” oraz ZSRR. Dał temu wyraz odwiedzając wkrótce po objęciu stanowiska premiera Związek Radziecki oraz kraje bloku wschodniego w tym i Polskę.

W grudniu 1955 roku przybyli do Kabulu w czasie swej podróży do krajów Azji Środkowej i Południowej ówczesny premier ZSRR Bułganin i pierwszy sekretarz KC KPZR Chruszczow[5]. W Kabulu ustalono wspólność poglądów afgańsko- radzieckich na szereg zagadnień międzynarodowych (m.in. sprawę rozbrojenia), podpisano protokół dotyczący przedłużenia układu o neutralności i wzajemnej nieagresji z 1931 roku oraz przyznano Afganistanowi kredyt długoterminowy w wysokości 100 milionów dolarów. Sowietom ponadto zależało na powstrzymaniu Afganistanu przed dołączeniem do paktu Bagdadzkiego[6]. Zdaję się jednak, że wierchuszka rosyjska źle odczytała zamiary afgańskie i zapomniała o zasadzie zachowania neutralności, jaką cechowała prawie od zawsze międzynarodowa polityka Afganistanu. Bulganin podczas tej wizyty przyczynił się do dodatkowego pogorszenia stosunków pakistańsko – afgańskich. Stwierdził bowiem, że ZSRR wspiera żądania afgańskie, dotyczące przeprowadzenia plebiscytu w pasztuńskich regionach Pakistanu[7].

W sierpniu 1956 roku rząd w Kabulu zakontraktował dostawę broni z ZSRR na sumę 25 milionów dolarów. Zakupiono czołgi T34, odrzutowce MIG 17, bombowce Iluszyn-28, helikoptery i inne wyposażenie dla wojska. Sowieci asystowali również przy budowie lub rozbudowie wojskowych lotnisk w Mazari-i Sharif, Bagram i Shinbad. Następnym krokiem było dostarczenie części zapasowych oraz wysłanie instruktorów. Wybór sowieckiego uzbrojenia nie oznaczał akceptacji dla komunizmu w Afganistanie, doprowadził jednak do uzależnienia państwa od części wytwarzanych w ZSRR. W celu zachowania neutralności w armii, zdecydowano wysyłać oficerów na szkolenia również do Stanów Zjednoczonych. Oficerowie ci ćwiczyli na sprzęcie amerykańskim, a po powrocie do kraju uczyli się obsługi sprzętu radzieckiego.

W 1957 roku wizytę w Moskwie złożył król Muhammad Zahir Szach. W roku 1958 zaś do Kabulu przybył z rewizytą przewodniczący Rady Najwyższej ZSRR Woroszyłow. W rok potem odwiedzili Afganistan kolejno prezydent Stanów zjednoczonych Eisenhower, a następnie premier Związku Radzieckiego Chruszczow. Afganistan starał się zachować pełną neutralność utrzymując dobre kontakty z obydwoma mocarstwami. Młoda monarchia wykorzystywała do rozwoju gospodarczego w równych proporcjach specjalistów ze Stanów Zjednoczonych i państw socjalistycznych. Korzystała z ich doradztwa, pracy inżynierów i techników. W końcu konkurencja ZSRR i Stanów Zjednoczonych przerodziła się w Afganistanie we współpracę[8]. Za moment przełomowy w tej kwestii uznaje się wczesne lata sześćdziesiąte, gdy Amerykanie wygrali kontrakt na budowę szeregu lotnisk w północnym Afganistanie, a Rosjanie rozpoczęli wielki projekt irygacyjny w okolicy Dżelalabadu[9]. Dotychczas bowiem obowiązywał niepisany podział – tereny na północ od Hindukuszu „należały” do Rosjan, a te położne na południe do Amerykanów.

W latach 1955- 1963 w grze mocarstw rozgrywanej w Afganistanie Rosja zdawała się przeważać – wspierała rząd w Kabulu korzystnymi kredytami, zajmowała się budową dróg (Kuszki – Herat, Mazar-i Szarif- Kabul), zbudowała kombinat młyńsko- piekarniczy oraz elewator zbożowy[10] oraz w roku 1964 przebiła tunelu przez góry Salang. Dzięki temu tunelowi udało się połączyć Kabul z ważnymi miastami północy[11].

W marcu 1963 roku z urzędu ministra zrezygnował Daud. Związek Radziecki, państwa satelickie oraz Chiny początkowo negatywnie zareagowały na tą zmianę. Kilku wysokich urzędników zostało wezwanych do Moskwy na konsultacje. Atmosfera uspokoiła się dopiero, gdy władze sowieckie przekonały się, że za rezygnacją premiera nie stali amerykanie. Stan równowagi wpływów utrzymywał się mniej więcej do roku 1973, kiedy Daud przejął ster władzy w założonej przez siebie Republice Afganistanu. Za największy sukces jego rządów można uznać rozwiązanie problemu Pasztunistanu i poprawę stosunków z Pakistanem - dzięki pośrednictwu Stanów Zjednoczonych. Niniejsza zmiana poskutkowała zmniejszeniem wpływów rosyjskich w Afganistanie i ponownym wzrostem przesyłu towarów przez port w Karaczi. Miejsce Rosji zajęły Indie, Arabia Saudyjska, Iran oraz częściowo USA. Ponadto rząd w Kabulu wydał walkę fundamentalistom islamskim oraz zwolennikom lewicy.


Strona 1 z 2 1 2 >
Znajomi i partnerzy
Explosive.pl
us.mil.pl - Wojsko Rosyjskie i ZSRR
rekonstrukcje
strefa militarna
strefa militarna
SRH Siewiernaja
GRH Morpiech
Marskoj piechaciniec- morski piechur
stop_niewypałom
rsva
gazeta afganiec
stowarzyszenie saperów polskich
ghostteam.pl
71BPP

Welcome :)


Nazwa Użytkownika

Hasło

Zapamiętaj mnie



* Zarejestruj się!
* Zapomniane hasło?
Ostatnio dodane artykuły

NSP-N
NSP-D
Apteczka wz. 85
Apteczka AD
Afganistan a lewica.
Karbowiak o wojnie...
Służymy w morskiej...
Lotnictwo śmigłowco...
Afgańscy "trębacze"...
Pokłosie...
"Szturmowcy" z KGB
"Czarne tulipany"..
Renat Szafikow..
Narada w sztabie...
Łupy zwiadowców...
Mudżahedińscy jeńcy...
Afganistan 1979-1989...
Przekazanie strażnicy...

Kalendarium wojny


Afganistan - 1979
Afganistan - 1980
Afganistan - 1981
Afganistan - 1982
Afganistan - 1983
Afganistan - 1984
Afganistan - 1985
Afganistan - 1986
Afganistan - 1987
Afganistan - 1988
Afganistan - 1989

GRH "Morpiech"

GRH MORPIECH
Морская Пехота
СССР 1963-1991



Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 39
Nieaktywowany Użytkownik: 1417
Najnowszy Użytkownik: evg_krivec
FORUM

 Afgancy.fora.pl, Afganistan, Morska Piechota, soviet naval infantry

Afganistan 1979-1989 na YouTube

Jesteśmy także na:



Translator


Archiwum strony

 Afganistan, Afghanistan,archiwum