Morska piechota Floty Czarnomorskiej
Dodane przez saperski dnia 08. grudzień 2010 13:40
Morska piechota Floty Czarnomorskiej


Морская пехота Черноморского Флота

Morska piechota Floty Czarnomorskiej
od Piotra I, do schyłku ZSRR.



Historia morskiej piechoty Floty Czarnomorskiej



 morska piechota ZSRR
Po raz pierwszy jak oddzielny rodzaj sił zbrojnych morska piechota (MP) była stworzona przez Anglików w 1664 r. Powstanie tego rodzaju sił w Rosji należy upatrywać w roku 1668 , kiedy to była sformowana specjalna grupa morskiej piechoty wchodząca w skład załogi okrętu “Orzeł”. W morskich regulaminach tego okresu ich zadaniem było przechwytywać wrogie jednostki w ramach abordażu.. Dalszy rozwój morskiej piechoty to okres wojen północnych ze Szwecją za panowania Piotr I a dzień 16 listopada (27 wg kalendarza gregoriańskiego) 1705 oficjalnie uznano w Rosji imperialnej, sowieckiej i tej współczesnej za dzień powstania rosyjskiej morskiej piechoty

W 1785 r. do służby na okrętach Czarnomorskiej Floty (CzMF) stworzono 3 morskie bataliony, dodatkowo w 1790 r. sformowano 3 pułki morskich grenadierów. Morscy grenadierzy brali udział w wojnie rosyjsko-tureckiej w latach 1787 – 1791. W latach 1798 -1800 rosyjskie morskie bataliony operowały na okrętach w basenie Morza Śródziemnego i brały udział w zdobyci twierdz Korfu, Neapol, Rzym a także w zajmowaniu południa półwyspu apenińskiego po wycofaniu Francuzów. W 1803 r. z morskich batalionów sformowany został 4-ty morski pułk, który istniał do 1833 r. w którym to rozwiązano morska piechotę we Flocie Czarnomorskiej.

Z początkiem I wojny światowej w Czarnomorskiej Flocie ponownie sformowano morskie bataliony, pułki, które w latach 1915-1916 przeprowadzały szereg operacji desantowych przeciw Turcji, a w 1917 r. sformowano Czarnomorską Dywizję Morską.
Prócz pododdziałów morskiej piechoty, na dużych okrętach wojennych były ze składu osobowego załogi wydzielone były pewne ilości marynarzy z przeznaczeniem do wykorzystania w desantowych operacjach.

W latach 1918 - 1922 około 70 tysięcy marynarzy walczy na lądzie na wszystkich frontach wojny domowej, choć jako morska piechota, samodzielny rodzaj sił, oni w tym okresie nie występują.


Rys.1. Marynarz morskiej piechoty, początek XVIII wieku.


Praktycznie do 1940 roku morska piechota oficjalnie nie istnieje w sowieckiej Marynarce Wojennej. 15 maja 1940 r. we Flocie Bałtyckiej zostaje sformowana 1 -a samodzielna brygada morskiej piechoty, a we Flotyllach Pińskiej i Dunajskiej tworzy się kompanie „morpiechów”
Czarnomorska Flota, prowadząc nieprzerwane bojowe działania w morzu, sformowała 8 brygad, kilka pułków i 30 samodzielnych batalionów.



  morska piechota ZSRR, soviet naval infantryPierwszą operacja desantowa w wojnie sowiecko-niemieckiej przeprowadzili marynarze z Dunajskiej Flotylli 22 czerwca 1941 roku, i do 26 czerwca wraz z żołnierzami wojsk pogranicznych wdarli się na głębokość 75 km na terytorium Rumunii.

"Męstwo" morska piechota demonstrowała niejednokrotnie. 7 listopada 1941 r. na przedpolach Sewastopolu, marsz 10 niemieckich czołgów (jakiego typu były to czołgów, tego nie udało mi się dowiedzieć) zatrzymało 5 (słownie: pięciu!) morskich piechurów którzy wszyscy zginęli w tej walce.
W czasie kerczeńskiej operacji desantowej w listopadzie 1943 roku marynarze 83 i 255 brygady MP, 369 i 386 samodzielnego batalionu MP CzMF zajęli przyczółek pod Eltigen i zimą bez żywności, broni i amunicji na skałach bez wsparcia głównych sił „wytrzymali” 36 dni.
Dwie brygady morskiej piechoty CzMF walczyły w Stalingradzie w składzie 62-ej Armii generała Czujkowa.

W roku 1944 r., morska piechota brała udział w Odeskiej, Krymskiej i Kiszyniowskiej operacji. Marynarze morskiej piechoty Dunajskiej i Pińskiej flotylli uczestniczyli w marszu od ujścia Dunaju do Austrii, walcząc podczas zdobywania Belgradu, Budapesztu oraz Berlina.
Rys.2. Pododdział morskiej piechoty Floty Czarnomorskiej, rok 1943.


W latach 1941 - 1945 koło 500 tysięcy marynarzy walczyło na lądowych frontach tzw. Wielkiej Wojny Ojczyźnianej w składzie morskich batalionów, pułków, brygad i batalionów. W okresie tym przeprowadzona no ponad 100 morskich desantów w sile ponad batalionu.
5 brygad i 2 bataliony morskiej piechoty przekształcono w gwardyjskiej,
9 brygad i 6 batalionów jest nagrodzona orderami a 149 „morpiechów” otrzymuje tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.

Lata powojenne to kolejny zastój w rozwoju morskiej piechoty. Rozwiązano wtedy prawie wszystkie brygady i pułki MP, utworzono we Flocie Bałtyckiej 1-szą dywizję morskiej piechoty. Z morskim desantem dywizja ta miał niewiele wspólnego, była to dywizja obrony wybrzeża a większość zadań które wykonywali marynarze tej jednostki to „okupacja” fińskich wysp zajętych w czasie drugiej wojny światowej. Sytuacja zmienia się po roku 1963 gdzie ponownie zostają powołane do życia pułki „morpiechów”, pierwszy powstaje w Bałtyckiej Flocie.

 morska piechota flota czarnomorska, soviet naval infantry
18 listopada 1966 roku na podstawie rozkazu Ministra Obrony ZSRRR z 30 kwietnia 1966 roku w Czarnomorskiej Flocie z pododdziałów 1. batalionu 336. samodzielnego gwardyjskiego Białostockiego orderów Suworowa i Aleksandra Newskiego pułku morskiej piechoty BF i składu osobowego 135. pułku zmotoryzowanego Zakaukaskiego Okręgu Wojskowego sformowano 309 samodzielny batalion morskiej piechoty Floty Czarnomorskiej.*
Pierwszym dowódcą batalionu został podpułkownik I.I. Sysolatin.

W sierpniu 1967 roku 309 samodzielny batalion morskiej piechoty czarnomorskiej floty przeprowadził wspólne ćwiczenia w lądowaniu morskiego desantu z wojskami bułgarskimi.
W czasie ćwiczeń po raz pierwszy we Marynarce Wojennej ZSRR przeprowadzono 15-to kilometrowe przejście wpław pływających czołgów i transporterów z okrętów desantowych na brzeg.

Zaostrzenie sytuacji na Bliskim Wschodzie w związku z wojna arabsko-izraelską w 1967 roku postanowiono wzmocnić siły morskiego desantu we wszystkich flotach ZSRR.

Rys.3.Desant morskiej piechoty- manewry Krym, lata 70-te




morska piechota ZSRR, soviet naval infantry

15 grudnia 1967 roku na bazie 309. samodzielnego batalionu morskiej piechoty CzMF, 1. samodzielnego pułku z 336. gw. pułku MP BF i kompani pływających czołgów 61. samodzielnego pułku morskiej piechoty Floty Północnej sformowano 810. samodzielny pułk morskiej piechoty Czarnomorskiej Floty (810. spmp) z dyslokacją w zatoce Kozacka k. Sewastopola. Tą datę przyjmuje się za dzień narodzin pułku.
Pierwszym dowódcą pułku został pułkownik I.I. Sysolatin.
W czasie swojego istnienia pułk niejednokrotnie brał udział w bojowych „operacjach” w rejonie Egiptu, Syrii. Angoli.
W 1967 roku morska piechota CzMF desantowała się w Egipcie, dowódca desantu major N. Dobrynin.

W maju 1969 roku wzmocniony batalion morskiej piechoty zostaje do Egiptu, dowódca podpułkownik I. Orzechow, dowódcy kompanii W. Rublow, W. Dmitrijew, W. Szewczenko.

W 1970 roku 810. spmp zajął pierwsze miejsce w taktycznym i ogniowym wyszkoleniu w Marynarce Wojennej ZSRR i zostaje ogłoszonym najlepszym pododdziałem w całej Flocie.

Rys.4.Desant batalionu pancernego morskiej piechoty CzMF - tata 70-te.

31 października 1974 roku 810. spmp był nagrodzony Banderą Ministra Obrony «Za męstwo i żołnierską waleczność». Banderę wręczał Minister Obrony marszałek Greczko .

W 1972 roku wzmocniony batalion morskiej piechoty bierze udział we wspólnych ćwiczeniach z Syryjskimi Siłami Zbrojnymi, lacznie z desantowaniem na syryjskie plaże. Dowódca desantu - podpułkownik A. Sapko, dowódca batalionu - major A. Młynarz, dowódcy kompanii – W. Rublow, W. Dmitrijew, W. Karpienko. Ćwiczenia na syryjskim wybrzeżu powtarzają się w następnych latach podczas operacji «Brzeg -77» i «Brzeg-79».


Historia 810-tej samodzielnej brygady morskiej piechoty.




 morska piechota ZSRR, soviet naval infantryZgodnie z rozkazem szefa sztabu WMF z 3 września 1979 r. nr 730/1/00741 pulki morskiej piechoty miały się przeformować w brygady morskiej piechoty
20 listopada 1979 roku 810 pułk morskiej piechoty pułk zakończył przeformowanie w 810. samodzielna brygadę morskiej piechoty (810. sbrmp).

We wrześniu 1982 roku 881. samodzielny batalion morskiej piechoty był przeformowany w 881. samodzielny batalion desantowo-szturmowy morskiej piechoty (881. sbdszmp).
W grudniu 1982 roku 810. samodzielna brygada morskiej piechoty otrzymuje imię „60-cio lecia powstania ZSRR”;.
W 1983 roku marynarze i oficerowie brygady brali udział w akcji ratunkowej podczas burzy śnieżnej w górach Krymu, odnaleziono wtedy i uratowano 38 uczniów krymskiej szkoły podstawowej.

W czerwcu 1983 roku po raz pierwszy we Marynarce Wojennej ZSRR CzMF przeprowadziła desant morski z wysadzeniem całej brygady MP w nocy łącznie ze strzelaninami z wszystkich etatowych środków ogniowych. Wysoko oceniono wtedy skuteczność połączenia desantu morskiego ze spadochronowym. W desancie brało udział 1.987 ludzi i 381 czołgów i transporterów.


Rys.5. "Dżerian" wysadza desant- Flota Czarnomorska.


Od 10 lipca po 9 września 1989 roku z 20 czerwca 16 sierpnia 1990 roku 881.sbdszmp pod dowództwem majora P. Waulina skutecznie ochrania strategiczne obiekty wojskowe w rejonie Poti w Gruzińskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej podczas zamieszek.
Od stycznia do kwiecień 1990 roku 880. i 882. samodzielny batalionu morskiej piechoty (dowódcy batalionów kapitanowie Z. Lamin i A. Zezula) 888. brygady czynnie uczestniczą w „pacyfikacji” zamieszek w Baku.
20-21 sierpnia 1991 roku około 500 żołnierzy 810 sbrmp uczestniczą w ‘wypadkach” na lotnisku Bielbek (konflikt pomiędzy Rosjanami a Ukraińcami).

Pułkiem (brygadą) dowodzili:

* pułkownik I. Sysolatin (1966 – 1971);
* pułkownik L. Zajcew (1971 – 1974);
* podpułkownik W. Jakowlew (1974 – 1978);
* pułkownik W. Rublow (1978 – 1984);
* podpułkownik A. Kowtunienko (1984 – 1987);
* pułkownik A. Domnienko (1987 – 1989);
* pułkownik A. Koczeszkow (1989 – 1993);




Struktura organizacyjna 810. pułku i 810-tej brygady morskiej piechoty
Floty Czarnomorskiej.




Struktura organizacyjna samodzielnych pułków morskiej piechoty do 1979 roku była prawie identyczna jak pułków zmotoryzowanych
na BTR wojsk lądowych.

 morska piechota ZSRR, soviet naval infantry


Skład pułku był wtedy następujący:

trzy batalionu morskiej piechoty (na BTR-60PB);
batalionu pancerny MP (2 kompanie czołgów PT-76B i 2 kompanie T-55A);
dywizjon artylerii rakietowej (3 baterie, łącznie 18 9P138 "Grad-1");
dywizjon przeciwpancerny (2 baterie MT-12 i 2 baterie 9K148 "Konkurs");
dywizjon artylerii (3 baterie, łącznie 18 122-mm samobieżnych haubic 2S1 "Goździk");
kompania rozpoznawczy i podziały zabezpieczenia.
# kompanie i plutony pomocnicze i specjalistyczne.


W 1979 roku Zgodnie z rozkazem szefa sztabu WMF z 3 września 1979 r. nr 730/1/00741 pulki morskiej piechoty miały się przeformować w brygady morskiej piechoty





Rys.6. PT-76B z batalionu pancernego "idą" do brzegu.


Skład brygady był wtedy następujący:

dowództwo brygady (pp 13140);
880. samodzielny batalion morskiej piechoty (pp 99732);
881. samodzielny batalion morskiej piechoty;
882. samodzielny batalion morskiej piechoty;
885. samodzielny batalion morskiej piechoty (skadrowany**);
888. samodzielny batalion rozpoznawczy (pp 63963);
113. samodzielny batalion pancerny;
1613. samodzielny dywizjon artylerii (pp70124);
1616.samodzielny dywizjon artylerii rakietowej;
1619. samodzielny dywizjon rakiet przeciwlotniczych;
1622. samodzielny dywizjon przeciwpancerny.

kompania zaopatrzenia;
kompania inżynieryjno-desantowa;
kompania łączności;
kompania remontowa;
kompania medyczny
pluton chemiczny;
inne pododdziały.



Taka organizacja istniała nie długo i 1982 roku był przyjęty inny schemat organizacyjny. We wrześniu 1982 roku 881. samodzielny batalion morskiej piechoty był przeformowany w 881. samodzielny batalion desantowo-szturmowy morskiej piechoty (881. sbdszmp ), a brygada w czasie pokoju miała:
 morska piechota ZSRR, soviet naval infantry
dowództwo brygady;
jeden (lub dwa) desantowo-szturmowy batalion morskiej piechoty (po 3 kompanie desantowo-szturmowe i 1 kompani powietrzno-desantowej);
dwa bataliony morskiej piechoty na BTR (po trzy kompanie na BTR);
jeden rozpoznawczo-desantowy batalion MP;
batalion pancerny (dwie kompanie na T-55 i dwie na T-76B);
dywizjon artylerii rakietowej (3 baterie, łącznie 18 9P138 "Grad-1");
dywizjon przeciwpancerny (2 baterie armat ciągnionych i 2 baterie PPK);
dywizjon artylerii (1 bateria dowodzenia i 3 baterie 2S1);
kompania zaopatrzenia;
kompania inżynieryjno-desantowa;
kompania łączności;
kompania remontowa;
kompania medyczny
pluton chemiczny;
inne.



Rys.7. "Żubr" z Floty Czarnomorskiej jako tło do pamiątkowej fotki - koniec lat 80-tych.



W 1988 roku z 810. brygadzie wprowadzono nowe struktury organizacyjne, który wzmocniły samodzielność batalionowi zwiększyły ich silę ognia.

Na koniec 1988 roku skład 810 sbrmp CzMF wyglądał następująco:

dowództwo brygady
888. samodzielny batalion rozpoznawczy (2 kompanie rozpoznawcze);
881. samodzielny batalion desantowo-szturmowy (3 kompanie desantowo-szturmowa + 1 kompania powietrzno-desantowa);
880. samodzielny batalion MP (1 kompania desantowo-szturmowa + 3 kompanie MP)
882. samodzielny batalion MP (3 kompanie MP + 1 kompania pancerna)
382.*** samodzielny batalion MP (3 kompanie MP + 1 kompania pancerna)

W każdym batalionie MP dodatkowa mamy jeszcze:
- pluton granatników AGS;
- pluton ppanc;
- pluton rozpoznawczy;
- pluton plot;

1613. samodzielny dywizjon artylerii ;
1616.samodzielny dywizjon artylerii rakietowej;
1619. samodzielny dywizjon rakiet przeciwlotniczych;
1622. samodzielny dywizjon przeciwpancerny.
bateria moździerzy;
kompania inżynieryjno – rozpoznawcza;
kompania łączności;
kompania remontowa;
kompania medyczna
inne




Imperialne i sowieckie tradycje 810 pułku i 810 brygady morskiej piechoty maja swoja ciągłość do dnia dzisiejszego .
W tym samym miejscu, co przez dziesiątki lat wcześniej nadal szkolą się „ morpiechy” tylko już mundury maja inne, marynarzy z poboru już niema, oficerowie jacyś inni i flota okrętów desantowych podupadła.


* Chcąc sprawdzić możliwości bojowe nowo powstałej jednostki, 336 gw. pułku MP, Ministerstwo Obrony ZSRR w listopadzie 1966 razem z wojskami rumuńskimi i bułgarskimi, na terytorium tej ostatniej, przeprowadzono duże ćwiczenia lądowo-morskie, łącznie z desantem morskim. Po tych manewrach jeden batalion „morpiechów” 336 pułku pozostał w składzie CzMF.

** Jednostka skadrowana to tak naprawdę kupa sprzętu, broni a żołnierzy nie ma. Rozwijana do pełnego etatu z rezerwistów w czasie mobilizacji i "W"
*** dlaczego nadano nazwę 323. batalionu nie wiadomo. Może sięgnięto do początków formowania pułku MP, a może to tylko pomyłka i miało być 885 co by było logiczna ciągłością, po zlikwidowaniu skadrowanego batalionu z początku lat 80-tych.



Na deser:)
Fragment filmu "Tor przeszkód" M. Tumaniszwiliego z 1986 roku.
Sam film nudny jak "flaki z olejem" ale kilka fragmentów, jak właśnie ten, warto obejrzeć, bo nie często można w ruch zobaczyć "czarne berety" z lat 80-tych.
Film ten kręcono na torze przeszkód 299 SCMP.




Zobacz także:

Historia Morskiej Piechoty ZSRR/Rosja - film.


"Morpiech" w Afganistanie.


Stopnie wojskowe piechoty morskiej ZSRR 1982-1991




Bibliografia:
1. А. Кибовский, О. Леонов. 300 лет российской морской пехоте. Том 1. 1705-1855 - 2008
2. www.navy.ru

Fotografie:
1. www.navy.ru
2. własne


Opracował: Zbigniew Ziemiński "saperski"